Een exportcontract is een internationale koopovereenkomst tussen een Nederlandse verkoper en een buitenlandse koper. Een goed exportcontract beschermt uw cashflow, beperkt aansprakelijkheid en regelt geschillen efficient. In onze praktijk zien wij dat exporteurs vaak werken met standaardteksten die niet aansluiten op internationale realiteit. Een doordachte basis vergt eenmalig juridisch werk en bespaart structureel veel risico en kosten.
Wat is het juridische probleem?
Exporteurs werken met buitenlandse wederpartijen, onbekende markten en vaak vreemd rechtsstelsel. Standaardafspraken die in Nederland werken, schieten internationaal tekort. Onbekende verjaringstermijnen, lokale dwingende regels en handhavingsproblemen vergroten het risico. Een goed exportcontract is een complete juridische verdediging tegen wanbetaling, vertraagde levering, claims en exportbeperkingen.
Wat zegt de wet?
Rome I-verordening (593/2008) regelt rechtskeuze binnen de EU; daarbuiten geldt nationaal internationaal privaatrecht. Het Weens Koopverdrag (CISG) geldt automatisch onder artikel 1 voor B2B-koop tussen verdragsstaten, tenzij uitgesloten onder artikel 6. Voor sancties en exportcontrole gelden EU Verordening 2021/821 (dual-use) en sectorale sanctieverordeningen. Brussel I-bis (1215/2012) en het New York Verdrag regelen forum en arbitrage.
Voor exportkredietverzekering bieden Atradius Dutch State Business (DSB) en Credendo gespecialiseerde dekking. Voor BTW geldt artikel 9 Wet OB 1968 (vrijstelling bij intracommunautaire levering).
Welke risico's lopen bedrijven?
Zonder contractuele bescherming dreigen wanbetaling, schadeclaims, langdurige procedures en sanctie-overtredingen. Onbeperkte aansprakelijkheid voor productdefecten kan uw onderneming bedreigen. Ongunstige rechts- en forumkeuze verzwakt uw positie. Ontbrekende eigendomsvoorbehoud-clausule maakt vorderingen oninbaar bij faillissement van de klant. Zonder export compliance-bepalingen riskeert u boetes onder de Wet economische delicten.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij begeleidden een Nederlandse exporteur die een vijfjarig leveringscontract sloot zonder rechtskeuze, eigendomsvoorbehoud of aansprakelijkheidsbeperking. Na drie jaar ging de afnemer failliet. Onze cliënt kon geen voorraad terughalen, droeg volledige aansprakelijkheid voor recente productfouten en moest procederen in het buitenland. Schade circa 580.000 euro. Bij hercontractering bouwden wij in: Nederlands recht met uitsluiting CISG, exclusieve forumkeuze NAI Amsterdam, eigendomsvoorbehoud onder artikel 3:92 BW met verlengde variant voor Duitsland, aansprakelijkheidsplafond, sanctieclausule. Volgende contracten volledig beschermd.
Wat kunt u doen?
Zorg minimaal voor: rechtskeuze (artikel 3 Rome I), forumkeuze of arbitrage (artikel 25 Brussel I-bis), Incoterms 2020, betalingscondities met zekerheden, leveringsvoorwaarden, garantie en aansprakelijkheidsbeperking, eigendomsvoorbehoud (artikel 3:92 BW), overmacht- en hardship-clausule, sanctieclausule, IE-bescherming en correct ingewerkte algemene voorwaarden. Stem af op markt en sector. Zie ook ons artikel over De contractchecklist voor internationaal zakendoen.