Algemene voorwaarden zijn standaardbepalingen die een ondernemer hanteert in al zijn contracten zonder per geval te onderhandelen. Naar Nederlands recht zijn ze geldig na aanvaarding en redelijke gelegenheid tot kennisneming. Internationaal werkt dat anders. In onze praktijk zien wij dat de algemene voorwaarden van Nederlandse exporteurs in Duitsland of Frankrijk vaak ongeldig blijken — precies op het moment dat u ze nodig heeft.
Wat is het juridische probleem?
Algemene voorwaarden gelden alleen als de wederpartij ze daadwerkelijk heeft aanvaard en kennis heeft kunnen nemen van de inhoud. Internationaal gelden strengere eisen aan terhandstelling, taal en moment van aanvaarding. Een verwijzing op de achterkant van een factuur is internationaal vrijwel altijd onvoldoende. Bij een geschil vervalt vaak juist de aansprakelijkheidsbeperking of forumkeuze waarop u rekende.
Wat zegt de wet?
Naar Nederlands recht regelt artikel 6:233 BW vernietigingsgronden voor algemene voorwaarden; artikel 6:234 BW regelt terhandstelling. Onredelijk bezwarende bedingen zijn vernietigbaar. Bij Duitse wederpartijen geldt het Allgemeine Geschäftsbedingungen-Recht (paragraaf 305-310 BGB), dat strenge transparantie- en inhoudscontrole kent. Onder Frans recht regelt artikel 1119 Code Civil dat algemene voorwaarden vóór sluiting moeten zijn aanvaard.
Bij internationale koop tussen verdragsstaten geldt het Weens Koopverdrag. Volgens vaste rechtspraak van de Duitse Bundesgerichtshof (NJW 2002, 370) vereist het CISG actieve terhandstelling van de voorwaarden vóór of bij contractsluiting; een enkele verwijzing volstaat niet.
Welke risico's lopen bedrijven?
Als algemene voorwaarden niet geldig zijn, gelden alleen wettelijke regels. Geen aansprakelijkheidsbeperking, geen forumkeuze, geen verkorte verjaringstermijn, geen eigendomsvoorbehoud. U kunt aansprakelijk worden gesteld voor gevolgschade die u juist wilde uitsluiten. Buitenlandse rechters zijn streng, zeker als de tekst alleen in het Nederlands beschikbaar was. Het verschil tussen wel of geen geldige voorwaarden is in onze praktijk gemiddeld een factor 5 tot 10 in aansprakelijkheid.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij vertegenwoordigden een Nederlandse groothandel met een Duitse afnemer. De algemene voorwaarden stonden alleen in het Nederlands op de website. De Duitse rechter oordeelde onder paragraaf 305 lid 2 BGB dat de voorwaarden niet waren aanvaard omdat ze niet voor contractsluiting in een begrijpelijke taal waren verstrekt. De aansprakelijkheidsbeperking verviel. Schadevergoeding 380.000 euro. Met Duitstalige voorwaarden bij de offerte en uitdrukkelijke acceptatie in de orderbevestiging was de aansprakelijkheid beperkt tot 25.000 euro.
Wat kunt u doen?
Vertaal uw algemene voorwaarden minimaal naar het Engels, bij voorkeur in de taal van de wederpartij. Verstrek de voorwaarden actief vóór of bij de offerte. Verwijs er expliciet naar in offerte, orderbevestiging en contract. Bevestig acceptatie in de orderbevestiging. Stem de inhoud af op het gekozen toepasselijke recht. Voor B2B-export naar Duitsland of Frankrijk: laat een afzonderlijke landenversie opstellen. Zie ook ons artikel over Hoe schrijft u een effectieve aansprakelijkheidsbeperking?