Het Weens Koopverdrag (CISG) is een internationaal verdrag uit 1980 dat de internationale koop van roerende zaken regelt tussen partijen in verdragsstaten. Met ruim 95 verdragsstaten is het verreweg het invloedrijkste instrument in internationale handel. In onze praktijk werken wij dagelijks met CISG. Veel ondernemers passen het onbewust toe — pas bij geschil ontdekken zij dat eigen termijnen, klachten en remedies gelden die afwijken van Nederlands BW.
Wat is het juridische probleem?
Het CISG geldt automatisch tussen partijen uit verdragsstaten bij internationale koop, tenzij uitdrukkelijk uitgesloten. Veel ondernemers weten dit niet en hanteren standaard Nederlandse koopregels, terwijl het CISG eigen termijnen, klachten en remedies kent. Bij geschillen leidt onbekendheid met het verdrag tot onaangename verrassingen, vooral rond klachttermijnen en fundamental breach.
Wat zegt de wet?
Het CISG (Verdrag van Wenen, 11 april 1980) geldt bij internationale koop van roerende zaken tussen partijen uit verdragsstaten (artikel 1 lid 1 sub a CISG). Nederland, Duitsland, Frankrijk, België, Spanje, China, de VS en de Russische Federatie zijn verdragsstaat; het Verenigd Koninkrijk, India en Zuid-Afrika niet. Het verdrag regelt totstandkoming (artikelen 14-24), levering (30-34), conformiteit (35-44), remedies (45-52, 61-65) en schade (74-77).
Partijen kunnen het verdrag of delen ervan uitsluiten onder artikel 6 CISG. Aanvullend gelden nationale regels voor punten die het CISG niet regelt, zoals verjaring (artikel 7:23 lid 2 BW) en eigendomsovergang (artikel 4 lid b CISG).
Welke risico's lopen bedrijven?
Onbewust toegepast CISG leidt tot onbekende klachttermijnen en ruime remedies voor de wederpartij. Bij gebreken kunnen kopers aanvullende schadevergoeding plus prijsvermindering vragen onder artikel 50 CISG. Standaard Nederlandse algemene voorwaarden vullen het CISG niet zonder meer aan. Niet-CISG-staten zoals het VK, India en Brazilië volgen eigen regels, wat uw uitgangspositie zwakker maakt zonder bewuste rechtskeuze.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij vertegenwoordigden een Nederlandse exporteur die machines leverde aan een Duitse koper zonder rechtskeuze en zonder CISG-uitsluiting. Bij een gebrek na 20 maanden reclameerde de koper succesvol onder artikel 39 CISG (binnen redelijke termijn, uiterlijk twee jaar). Onze cliënt ging uit van de Nederlandse korte klachttermijn van artikel 7:23 BW ("binnen bekwame tijd"). Schade 320.000 euro. Bij hercontractering bouwden wij een expliciete rechtskeuze voor Nederlands recht met uitsluiting van CISG en eigen klachttermijn van 14 dagen in.
Wat kunt u doen?
Maak een bewuste keuze: CISG behouden of uitsluiten. Stem dit af op uw rol (koper of verkoper) en de markt. Pas algemene voorwaarden aan om aan te sluiten op CISG of bewust uit te sluiten. Wees alert op klachttermijnen (binnen redelijke termijn, max twee jaar onder artikel 39 CISG). Documenteer keuzes in zowel rechtskeuzeclausule als algemene voorwaarden. Zie ook ons artikel over Wanneer is het Weens Koopverdrag van toepassing?