Een consultancy-overeenkomst is een opdracht tot dienstverlening, vaak met specifieke deliverables en mijlpalen. Internationaal werken brengt specifieke risico's: aansprakelijkheid voor advies, IP-eigendom op deliverables, fiscale gevolgen en arbeidsrechtelijke kwalificatie. In onze praktijk begeleiden wij Nederlandse cliënten zowel als opdrachtgever als opdrachtnemer. Naar Nederlands recht is dit een overeenkomst van opdracht onder Boek 7 titel 7 BW.
Wat is het juridische probleem?
Consultancy-overeenkomsten kennen vele risico's. Bij advies geldt resultaats- of inspanningsverplichting. IP op rapporten, modellen en software kan tot onverwachte eigendomsdiscussies leiden. Internationaal werken brengt risico op vaste inrichting, BTW-vraagstukken en arbeidsrechtelijke kwalificatie. Zonder duidelijke afbakening dragen partijen risico's die zij niet beoogden.
Wat zegt de wet?
Naar Nederlands recht is consultancy doorgaans een overeenkomst van opdracht onder artikel 7:400 BW. Voor IP geldt onder artikel 7 lid 1 Auteurswet dat de opdrachtgever rechten op specifiek voor hem gemaakte werken verkrijgt mits dit is afgesproken. AVG (Verordening 2016/679) geldt bij verwerking van persoonsgegevens onder artikel 28. Voor vaste inrichting geldt artikel 5 OESO-modelverdrag belastingverdragen.
Voor zelfstandige consultants kunnen anti-misbruikregels rond schijnzelfstandigheid van toepassing zijn. In Nederland geldt de Wet DBA (Beoordeling Arbeidsrelatie) met handhaving sinds 1 januari 2025. In het VK geldt IR35 onder Income Tax (Earnings and Pensions) Act 2003.
Welke risico's lopen bedrijven?
Onbeperkte aansprakelijkheid voor advies kan leiden tot claims die de fee vele malen overtreffen. Onduidelijke IP-rechten leiden tot conflicten bij overdracht of beëindiging. Onbedoelde vaste inrichting in het buitenland onder artikel 5 OESO leidt tot belastingplicht en sociale lasten. Reclassificatie van consultancy als arbeidsovereenkomst leidt tot loonkosten en sociale premies achteraf. Internationale advocaatkosten bij geschillen lopen snel op.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij begeleidden een Nederlandse consultant die drie jaar exclusief voor een Britse opdrachtgever werkte, op locatie in Londen met dagelijkse aansturing. HMRC kwalificeerde de relatie als IR35-disguised employment. De opdrachtgever moest loonbelasting en NIC nabetalen — circa 280.000 pond. Bij hercontractering bouwden wij in: Statement of Work per opdracht, eigen middelen consultant, geen exclusiviteit, projectduur maximum 12 maanden met onafhankelijkheidstoets. Volgende relaties stand-up gehouden onder IR35 en Wet DBA.
Wat kunt u doen?
Werk met Statement of Work per opdracht. Definieer scope, leveringsmomenten en acceptatie. Regel IP-eigendom onder artikel 7 Auteurswet (vaak overdracht aan opdrachtgever na betaling). Stel aansprakelijkheidsplafond gelijk aan fee. Stem belastingrisico's af met fiscalist. Vermijd kenmerken van arbeidsovereenkomst (exclusiviteit, vaste werkplek, dagelijkse aansturing). Zie ook ons artikel over IT-contracten met buitenlandse klanten.