Een distributiegeschil is een conflict tussen leverancier en distributeur over uitvoering, prestatie of beëindiging van een distributieovereenkomst. In onze praktijk zien wij geschillen vooral bij beëindiging — met name in landen met sterke distributeurs-bescherming zoals België. Een doordachte hercontractering vooraf voorkomt het overgrote deel van de claims. Bij conflict bepaalt het toepasselijke recht uitkomst en bedragen.
Wat is het juridische probleem?
Distributiecontracten regelen exclusiviteit, targets, prijsstelling en beëindiging. Bij geschil komen aansprakelijkheid voor gemiste targets, schade door beëindiging en goodwillvergoeding aan de orde. Internationaal varieren regels: sommige landen kennen bescherming gelijk aan handelsagentuur, andere niet. Onhandige beëindiging leidt tot grote schadeclaims.
Wat zegt de wet?
Voor distributie binnen EU geldt Verordening (EU) 2022/720 (verticale overeenkomsten). Naar Nederlands recht is distributie geen wettelijk type contract; contractsvrijheid is leidend. In België biedt de Wet betreffende eenzijdige beëindiging van voor onbepaalde duur verleende concessies van alleenverkoop (1961, herzien in Wetboek Economisch Recht 2014) recht op redelijke opzegtermijn en billijke vergoeding. In Duitsland kunnen distributeurs onder analogische toepassing van paragraaf 89b HGB aanspraak maken.
Onder Brussel I-bis is bij beëindigingsgeschil rechter van vestigingsplaats distributeur vaak bevoegd.
Welke risico's lopen bedrijven?
Te korte opzegtermijn leidt tot schadeclaims voor gederfde winst en investeringen. Bescherming als handelsagent kan goodwillvergoeding tot een jaaromzet aan provisie opleveren. Onhandige opzegging in landen met sterke distributeurs-bescherming kan duur uitpakken. Verlies van klantenbestand bij beëindiging maakt nieuwe distributeur moeilijker. Mededingingsrechtelijke schending leidt tot boetes onder artikel 101 VWEU.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij vertegenwoordigden een Nederlandse merkfabrikant die na vijftien jaar samenwerking Belgische distributeur wilde opzeggen met drie maanden termijn. Belgische rechter onder de Wet 1961 beoordeelt drie maanden als ontoereikend; voor vijftien jaar relatie is twaalf tot achttien maanden gangbaar. Bij hercontractering bouwden wij negen maanden termijn met fasering plus goodwillvergoeding van 200.000 euro in. Procedure voorkomen, totale kosten 600.000 euro lager dan geschat scenario na claim.
Wat kunt u doen?
Bouw heldere targets, evaluatiemomenten en beëindigingsclausules in. Documenteer prestatieproblemen voor opzegging. Hanteer redelijke opzegtermijn afgestemd op duur en investering. Bouw beperking van goodwill in waar wettelijk toegestaan. Voor strategische markten: kies arbitrage voor neutrale beslechting. Combineer met overgangsregeling voor klanten en voorraad. Zie ook ons artikel over Exclusieve distributieovereenkomsten: de juridische aandachtspunten.