Een elektronische handtekening is een digitale verklaring waarmee een persoon zijn instemming met een document uitdrukt. Internationale contracten worden vrijwel uitsluitend digitaal getekend. In onze praktijk zien wij dat veel ondernemers het verschil tussen de drie eIDAS-niveaus niet kennen. Een verkeerd type handtekening kan een belangrijk contract betwistbaar maken. Wie de eIDAS-structuur begrijpt, kiest de juiste mate van zekerheid voor elk risico.
Wat is het juridische probleem?
Niet elke elektronische handtekening biedt dezelfde juridische waarde. Een ingescande handtekening verschilt fundamenteel van een gekwalificeerde elektronische handtekening met identiteitsverificatie. Bij geschillen draait het om bewijswaarde: kunt u aantonen dat de juiste persoon op het juiste moment heeft getekend? Onvoldoende waarborgen leiden tot betwiste contracten en juridische onzekerheid.
Wat zegt de wet?
Binnen de EU regelt de eIDAS-verordening (Verordening (EU) 910/2014) drie niveaus: gewone, geavanceerde (artikel 26) en gekwalificeerde elektronische handtekening (artikel 25 lid 2). Alleen de gekwalificeerde handtekening heeft binnen de EU dezelfde rechtskracht als een natte handtekening. Op 11 mei 2024 trad eIDAS 2.0 in werking (Verordening (EU) 2024/1183) met European Digital Identity Wallet.
Naar Nederlands recht regelt artikel 3:15a BW de gelijkstelling van elektronische en handgeschreven handtekening, met verwijzing naar eIDAS. Voor specifieke documenten (testamenten, vastgoedakten) blijft notariële tussenkomst vereist (artikel 3:30 BW).
Welke risico's lopen bedrijven?
Een eenvoudige scan of klik kan betwist worden. Zonder identiteitsverificatie is onzeker wie heeft getekend. Bij internationale geschillen kan een buitenlandse rechter het bewijs onvoldoende achten. Specifieke contracten zoals borgstellingen, arbitrageclausules of vastgoedtransacties vereisen soms strengere vormen. Een verkeerde keuze van handtekeningniveau kan een belangrijk contract waardeloos maken op het moment dat u het wilt afdwingen.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij vertegenwoordigden een Nederlandse onderneming met een grote leveringsovereenkomst aan een Spaanse partner, ondertekend via een gewone elektronische handtekening per e-mail. Bij een geschil betwistte de Spaanse partij de geldigheid. De Spaanse rechter erkende het contract onder artikel 6:217 BW en artikel 25 lid 1 eIDAS, maar achtte het bewijs van wie precies had getekend onvoldoende. Bij hercontractering werkten wij met een gekwalificeerde handtekening via een eIDAS-conforme provider — identiteit boven elke twijfel verheven.
Wat kunt u doen?
Kies bij hoogrisico-contracten voor een gekwalificeerde of geavanceerde handtekening met identiteitsverificatie. Werk met eIDAS-conforme providers voor EU-transacties (DocuSign, Adobe Sign, Signicat). Bewaar de audit trail van iedere ondertekening. Check per land of bepaalde documenten een natte handtekening of notariële bekrachtiging vereisen. Stem het handtekeningniveau af op het risico. Zie ook ons artikel over Wanneer is een contract rechtsgeldig zonder handtekening?