Een Nederlands vonnis is in het buitenland niet automatisch uitvoerbaar. In onze praktijk zien wij ondernemers die een procedure winnen en vervolgens vastlopen op de executiefase. Binnen de EU is sinds 2015 veel vereenvoudigd; daarbuiten komt vaak meer juridisch werk kijken. Een goede voorbereiding op de uitvoeringsroute begint al bij contractsluiting.
Wat is het juridische probleem?
Tenuitvoerlegging in een ander land vereist erkenning van het Nederlandse vonnis door lokale autoriteiten. Binnen de EU is dit grotendeels automatisch geregeld; daarbuiten gelden bilaterale verdragen, multilaterale verdragen of nationaal procesrecht. Lokale verzetsmogelijkheden, kosten en taal zijn obstakels.
Wat zegt de wet?
Brussel I-bis (Verordening 1215/2012) regelt erkenning en tenuitvoerlegging binnen EU zonder exequatur-procedure sinds 2015. Het Haags Vonnissenverdrag 2019 vergroot wereldwijde erkenning voor verdragspartijen (in werking 1 september 2023 voor EU; sinds 1 juli 2025 voor VK). Voor specifieke rechtsgebieden gelden afzonderlijke verdragen. Buiten verdragsruimten gelden bilaterale verdragen en lokale erkenningsregels.
Voor arbitrale vonnissen geldt het New York Verdrag 1958 in 170+ landen.
Welke risico's lopen bedrijven?
Procedures in landen zonder verdrag met Nederland kunnen jaren duren met onzekere uitkomst. Tegenpartijen kunnen activa verplaatsen voordat executie effectief is. Lokale advocaatkosten kunnen het verhaalde bedrag overstijgen. Bij landen met openbare orde toetsing kan een Nederlands vonnis worden geweigerd.
Praktisch voorbeeld uit onze praktijk
Wij vertegenwoordigden een Nederlandse onderneming met vonnis tegen Duitse afnemer voor 300.000 euro. Onder Brussel I-bis kreeg cliënt binnen drie weken executie via Duitse gerechtsdeurwaarder. Voor vergelijkbaar vonnis tegen Indonesische klant zou nieuwe lokale procedure nodig zijn met onbekende uitkomst — geschat 18 maanden. Voor die klant adviseerden wij arbitrage in plaats van Nederlandse rechter — uitvoerbaarheid onder New York Verdrag was beslissend.
Wat kunt u doen?
Beoordeel executiemogelijkheden voordat u procedeert. Verkies arbitrage bij contracten met partijen buiten EU/Haags Vonnissenverdrag. Werk samen met lokale advocaten of executiebureaus. Combineer met activascreening en beslagrechten. Bewaak termijnen voor erkenning streng. Documenteer vonnis zorgvuldig (vertalingen, apostille). Zie ook ons artikel over Een buitenlands vonnis in Nederland executeren.